Αφιέρωμα για την Εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821

Αρθρογράφος: Αναστασόπουλος Κυριάκος (Φοιτητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ)

Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα βρίσκει την Ευρώπη σε έναν αναβρασμό επαναστατικών κινημάτων, που επαναπροσδιορίζουν την έννοια της εθνικής συνείδησης. Μέσα σε αυτό το κλίμα της «γενικευμένης αφύπνισης», οι Έλληνες ορθόδοξοι της Χερσονήσου του Αίμου, έπειτα από αιώνες κάτω από τον οθωμανικό «ζυγό», διεκδικούν το αυτονόητο: το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και τη δημιουργία ενός ελεύθερου εθνικού κράτους.

Η 25η Μαρτίου 1821 δεν αποτελεί, ούτε απλώς μια ιστορική ημερομηνία έναρξης του ένοπλου αγώνα, ούτε απλώς μια ημέρα που οι μαθητές των σχολείων κάνουν παρέλαση. Η ταύτισή της με τη μεγάλη εορτή του Ευαγγελισμού προσέδωσε στην Επανάσταση έναν χαρακτήρα ιερό, συμβολίζοντας την ελπίδα και την πνευματική ανάσταση ενός ολόκληρου γένους. Ήταν η στιγμή που η φιλοπατρία και η ενότητα υπερτέρησαν του φόβου, θέτοντας τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε το νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος -ένα οικοδόμημα που επιβιώνει και εξελίσσεται έως τις μέρες μας.

Η ιστορική μνήμη παραμένει ανεξίτηλη μέσα από τις σελίδες των ηρωικών μαχών, όπως στο Χάνι της Γραβιάς και στο Κερατσίνι. Εκεί, το πείσμα και η ανδρεία των αγωνιστών μετέτρεψαν την ελευθερία από όραμα σε πραγματικότητα. Ωστόσο, η ελευθερία αυτή «ποτίστηκε» εξίσου με το δάκρυ και το αίμα της θυσίας (η ηρωική Έξοδος του Μεσολογγίου και το ολοκαύτωμα των Ψαρών).

Αυτές οι στιγμές μαρτυρικής αυταπάρνησης ήταν που συγκλόνισαν την παγκόσμια κοινή γνώμη, αναγκάζοντας τη διεθνή συνείδηση να υποκλιθεί στο δίκαιο του ελληνικού αγώνα και να γεννήσει το κίνημα του Φιλελληνισμού.

Χρέος όλων μας είναι να διατηρούμε ζωντανή τη μνήμη εκείνων που θυσιάστηκαν, έχοντας ως πυξίδα το αθάνατο ρητό του Ρήγα Φεραίου:

«Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά.»

Η ελευθερία δεν είναι μια στατική κατάκτηση του παρελθόντος, αλλά μια διαρκής «ευθύνη» που απαιτεί εγρήγορση στο παρόν. Τιμώντας την 25η Μαρτίου, δεν στρέφουμε απλώς το βλέμμα στην ιστορία, αλλά δεσμευόμαστε για ένα μέλλον όπου οι αξίες της δημοκρατίας, της εθνικής αξιοπρέπειας και της αλληλεγγύης θα παραμείνουν ο αδιαπραγμάτευτος «φάρος» της πορείας μας.

Ζήτω η 25η Μαρτίου 1821 και το ελληνικό έθνος!

Οπτικό Υλικό:

Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογών την σημαίαν της Επαναστάσεως, Θεόδωρος Π. Βρυζάκης, 1865, Αθήνα, Εθνική

Η έξοδος του Μεσολογγίου, Θεόδωρος Π. Βρυζάκης, 1855, λάδι σε μουσαμά, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη